Počela je sanacija Starog parka u Velikom Gaju, popravkom klupa, postavljanjem kanti za smeće, info table i web promocije u okviru projekta „Park našeg detinjstva“. Sredstva je obezbedio Pokrajinski sekretarijat za privredu, zapošljavanje i ravnopravnost polova i opština Plandište u ukupnom iznosu od 300.000,00 dinara. Pokrajinska sredstva u iznosu od 200.000,00 dinara dobijena su na konkursu Pokrajinskog sekretarijata za privredu, zapošljavanje i ravnopravnost polova za finansiranje projekata u oblasti afirmacije seoskih sredina kao turističkog potencijala – „Selo sa razglednice“. U narednom periodu planirana je i izrada, kao i realizacija projekta sanacije i rekultivacije parka.
Iz knjige „Stari parkovi Banata“ autora Jasne Korać
U južnom Banatu, uz samu rumunsku granicu, na oko 7 km udaljeno od Plandišta nalazi se mesto Veliki Gaj. Naselje ima veoma dugu istoriju. U pisanim podacima pominje se još 1355. godine pod nazivom Gaj (Drobnjaković B., Mileker F., 1929.). Između 1660. i 1666. godine se navodi kao čisto srpsko mesto pod nazivom Veliki Gaj (Popović D, 1936). Na karti Banata iz 1853. naselje je zabeleženo kao Gross-Gaj, a 1878 kao Nagy Gaj (Marković M., 1966). Od 1919. godine u pisanim izvorima se nalazi ponovo pod nazivom Veliki Gaj.
Podaci iz 1355. godine navode daje Gaj bio imanje Betlena Boka i njegovog sina Petra (Drobnjaković B., Mileker F., 1929.). Erdeljski knez 1597. godine poklanja Gaj Andreju Barčaju. Veliki deo srednjovekovne istorije mesta malo je poznat. Godine 1781. Gaj kupuje temišvarski plemić Josif Malenica (PopovićD., 1990). Pretpostavlja se da je on podigao dvorac na ivici postojeće pretežno hrastove šume, po kojoj je mesto i dobilo ime, čiji je deo preuredio u park. Godine 1885. imanje postaje vlasništvo barona Ernesta Danijela, koji je bio najveći veleposednik u kraju (Borovszky S. et al., 1911).
Posle drugog svetskog rata dvorac je srušen, a od njegovog materijal a sazidan je Dom kulture sa druge strane ulice, u malom parku.
Sa prednje (jugozapadne) strane park je bio ograđen niskim zidom od opeke na kome su se na pravilnim rastojanjima nalazili gvozdeni stubovi sa ukrasima. Glavna kapija parka bila je od gvožđa, raskošno ukrašena. Ostatak parka bio je opasan visokim zidom od opeke, čiji se ostaci i sada nalaze na severozapadnoj granici parka.
Park je bio projektovan u mešovitom stilu. Deo parka oko dvorca bio je uređen u klasičnom stilu sa naglašenom simetrijom. Sa severoistočne strane dvorca se nalazio cvetni parter kružnog oblika, oivičen bordurom od nisko rezanog šimšira (Buhus sempervirens L.) o čemu svedoče ostaci, sad već prestarelog, šimšira. Ovaj deo parka nije očuvan. Na arhivskim fotografijama se zapaža da se u ivičnim delovima cvetnog partera nalazio veliki broj palmi u saksijama. Veći deo parka, koji je okruživao klasično rešeni parterni deo, bio je uređen u pejzažnom stilu i prostirao se na velikoj površini. Od centralnog klasično uređenog platoa polazile su simetrično postavljene šetne staze koje su vodile u pejzažno uređeni deo parka.
Analogno ostalim parkovima tog stila iz istog perioda, može se predpostaviti da je veći deo parka, projektovan u pejzažnim stilu, imao brojne šetne staze i odmorišta, ali njihov tačan raspored nije poznat, kao ni prvobitna površina parka. Sada se preostali deo starog parka prostire na 4,85 Na.
U jugoistočnom delu parka se nalazi veštački stvoreno brdašce ispod koga se nalazila ledara. Izdignuta površina predstavljala je vidikovac, odakle se pružao pogled na uređen ribnjak koji se nalazi istočno od ledare. Vodena površina je verovatno predstavljala jedan od najlepših motiva u parku. Može se pretpostaviti da se u njenoj blizini nalazilo odmorište sa klupama.
Stari vrtno-arhitektonski elementi u parku nisu očuvani. Pretpostavlja se da su bili raskošni, u skladu sa bogatstvom i visokim društvenim položajem vlasnika imanja. Stilska ograda od opeke i gvožđa je u najvećem delu porušena. Podignuta je nova ograda sa prednje strane parka, koja stilski ne odgovara celini. U parku se nalazio staklenik i objekat za smeštaj alata za održavanje parka, ali oni nisu očuvani. Ribnjak je u potpuno zapuštenom stanju, obrušenih ivica, sa malo ustajale barske vode, u ivičnim delovima obrastao trskom.
Staze unutar parka, prvobitno pošljunčane, sada su zemljane i u pojedinim delovima su zarasle podrastom drveća, bršljanom i korovom. Odumiranjem funkcija pojedinih delova parka (ribnjak, ledara i dr.) i stvaranjem novih, znatno su izmenjene trase staza u pojedinim delovima parka. Sada se u ivičnim delovima parka nalazi kružna staza koja prati obodne delove parka, a u severnom delu se nastavlja u aleju lipa i divljeg kestena. Duž glavne kružne staze su postavljene drvene klupe savremenog dizajna.
Dendroflora parka je bila veoma bogata. Sačuvani podaci svedoče da su se u parku nalazila stabla retkih i egzotičnih vrsta – ginka (Gink-go biloba L.), smrče (Picea excelsa Link.), Vajmutovog bora (Pinus strobus L.), crnog bora (Pinus nigra Arn.), virdžinijske kleke (Juniperus virginiana L.) tise (Tahus baccata L.), maklure (Maclura aurantiaca Nutt.) koprivića (Celtis australis L.), crnog oraha (Juglans nigra L.), gledičija (Gleditsia) i paulovnije (Paulownia tomentosa Steud.).
Sada se u parku nalazi svega 20 vrsta drveća. Najviše su zastupljeni visoki lišćari. Visoki četinari se nisu održali, osim par stabala crnog bora (Pinus nigra Arn.). Niski lišćari i žbunaste vrste u parku više nisu prisutni usled velike zasene, osim ostataka šimšira (Buhus sempervirens L.) u delu gde se nekad nalazio cvetni parter.
Autohtone vrste se izdvajaju stablima velikih dimenzija i starosti. Gorostasni primerci hrasta lužnjaka (Quercus robur L.) su najviše zastupljeni u istočnom delu parka, pored ostatka ribnjaka. Staro stablo piramidalne forme iste vrste (Quercus robur L. F. Fastigiata) se nalazi u centralnom delu parka. U parku se nalazi više starih primeraka veza (Ulmus effusa Willd.), poljskog jasena (Fraxinus angustifolia Vahl.), klena (Acer campestre L.), mleča (Acer platanoides L.) i gorskog javora (Acer pseudoplatanus L.), ravnomerno raspoređenih po parkovskoj površini.
Od starih stabala, preostalih iz vremana podizanja parka, veoma je interesantno stablo mečije leske (Corylus columna L.) u zapadnom delu parka. Stabloje impozantnih dimenzija i pravilnoghabitusa. Redovno i obilno plodonosi. U severoistočnom delu parka nalazi se manja grupa stabala mečije leske, takođe velike starosti, ali nešto slabijih estetskih vrednosti. U njihovoj blizini nalazi se staro stablo sofore (Sophora japonica L.) i jedno stablo domaćeg oraha (Juglans regia L.).
Duž cele severne ivice parka, prostire se pravilna šetna aleja koju gradi stari drvored srebrnaste lipe (Tilia argentea Desf.) sa severne strane i drvored divljeg kestena (Aesculus hippocastanum L.) sa južne strane aleje. Između stabala divljeg kestena nalazi se jedno stablo javorolisnog platana (Platanus acerifolia Willd.) velike starosti, impozantnih dimenzija i odličnog zdravstvenog stanja.
U zapadnom delu parka, u blizini mesta gde se nekada nalazio cvetni parter pored dvorca, zasađen je mlađi drvored katalpe (Catalpa bignonioides Walt.) koji polukružno prati šetnu stazu od glavnog ulaza u park ka njegovom severnom delu, gde oe spaja sa alejom lipa i divljeg kestena. Stabla su osrednje vitalnosti i dekorativnosti.
Osim navedenih stabala veće vrednosti, prvenstveno usled starosti, velikih dimenzija i estetskihodlika, ostatak parka uglavnom čine stabla različite starosti, nastala spontanim razmnožavanjem nekada zasađenih stabala, među kojima dominira američki koprivić (Celtis occidentalis L.), a sa znatno manje primeraka su zastupljeni pajavac (Acer negundo L.), klen (Acer campestre L.), mleč (Acer platanoides L.), bagrem (Robinia pseudoacacia L.), dženarika (Prunus cerasifera Ehrh.) i dr.
U zapuštenijim delovima parka, u kojima je gustina skpopa dozvoljavala, razvio se donji sprat koga uglavnom čini gust podrast američkog koprivića (Celtis occidentalis L.).
Površina parka je prekrivena bršljanom (Hedere helix L.) i mestimično vinkom (Vinca minor L.). Usled velike gustine sklopa drveća, travnjak više nije zastupljen.
Stari park u Velikom Gaju stavljen je pod zaštitu kao prirodni spomenik vrtne arhitekture 1973. godine. Skupštinskom odlukom iz 2003. godine Opština Plandište je, u skladu sa važećim zakonom, a na predlog Zavoda za zaštitu prirode Srbije, svrstala park u značajna prirodna dobra (prirodno dobro treće kategorija)
Izgled parka posle sanacije (Izvođač radova „Elektro ZG“ Stari Lec – septembar 2013.):
